Ἐπί σοὶ χαίρει, Κεχαριτωμένη, πᾶσα ἡ κτίσις

 

Φώτη Κόντογλου

«Ἐσένα πού εἶσαι ζωντανή κιβωτός τοῦ Θεοῦ, ἄς μή σέ ἀγγίζει ὁλότελα χέρι ἄπιστο, ἀλλά χείλια πιστά ἄς ψάλλουνε δίχως νά σωπάσουνε τή φωνή τοῦ ἀγγέλου (ὁ ὑμνωδός θέλει νά πεῖ τή φωνή τοῦ ἀρχαγγέλου Γαβριήλ, πού εἶπε «εὐλογημένη σύ ἐν γυναιξί») κι ἄς κράζουνε: «Ἀληθινά, εἶσαι ἀνώτερη ἀπ’ ὅλα Παρθένε ἁγνή».

(«Ὡς ἐμψύχῳ Θεοῦ κιβωτῷ ψαυέτω μηδαμῶς χείρ ἀμυήτων· χείλη δέ πιστῶν τῇ Θεοτόκῳ ἀσιγήτως φωνήν τοῦ ἀγγέλου ἀναμέλποντα, ἐν ἀγαλλιάσει βοάτω: Ὄντως ἀνωτέρα πάντων ὑπάρχεις, Παρθένε ἁγνή»)

Ἀλλοίμονο! Ἀμύητοι, ἄπιστοι, ἀκατάνυχτοι, εἴμαστε οἱ πιό πολλοί σήμερα, τώρα πού ἔπρεπε νά προσπέσουμε μέ δάκρυα καυτερά στήν Παναγία καί νά ποῦμε μαζί μέ τό Θεόδωρο Δούκα τό Λάσκαρη, πού σύνθεσε μέ συντριμμένη καρδιά τόν παρακλητικό κανόνα: «Ἐκύκλωσαν αἱ τοῦ βίου με ζάλαι ὥσπερ μέλισσαι κηρῖον, Παρθένε». «Σάν τά μελίσσια πού τριγυρίζουνε γύρω στήν κερήθρα, ἔτσι κ’ ἐμένα μέ ζώσανε οἱ ζαλάδες τῆς ζωῆς καί πέσανε ἀπάνω στήν καρδιά μου καί τήν κατατρυπᾶνε μέ τίς φαρμακερές σαΐτες τους. Ἄμποτε, Παναγία μου, νά σέ βρῶ βοηθό, νά μέ γλυτώσεις ἀπό τά βάσανα».

Μά ποιός ἀπό μᾶς γυρεύει

Γέροντας Αιμιλιανός Σιμωνοπετρίτης: Αν ο αδελφός μου έχει άδικο;

Μα, μπορεί να πει κάποιος, αν ο αδελφός μου έχει άδικο; είναι σωστό να με κάνει ό,τι θέλει;

Βεβαίως. Σωστό και φυσιολογικό είναι, διότι ο άνθρωπος ενεργεί σύμφωνα με τον χαρακτήρα του.

Όπως η λάμπα φωτίζει, όπως το δάπεδο στηρίζει, όπως ο τοίχος προστατεύει από τον ήλιο ή τον αέρα, έτσι ακριβώς και ο κάθε άνθρωπος ενεργεί ανάλογα με το τι είναι.

Ο νευρικός θα νευριάσει, ο πράος θα σου φερθεί με πραότητα, ο ευγενής θα σου μιλήσει με λεπτότητα, και ο αγενής είναι φυσικό να σου μιλήσει άσχημα.

Όπως στον ευγενή δεν μπορείς να βρεις αγένεια, έτσι και από τον αγενή δεν μπορείς να περιμένεις ευγένεια.

Ο καθένας εκφράζει με την συμπεριφορά του το περίσσευμα της καρδιάς του. Δεν μπορεί να σου δώσει κάτι

ΜΗΠΩΣ ΚΑΠΟΙΟΣ ΑΠΟ ΣΑΣ ΕΙΝΑΙ ΘΕΟΣ;

π. Δημητρίου Μπόκου

 
Κομβικό σημείο στη θεολογική πορεία της Εκκλησίας μας αποτελεί η διδασκαλία του επιφανούς θεολόγου αγίου Γρηγορίου Παλαμά, αρχιεπισκόπου Θεσσαλονίκης (14 ος αι.).
Είναι ο κατ’ εξοχήν εκφραστής της μεγάλης ησυχαστικής μας παράδοσης. Ο ησυχασμός είναι το δυναμικότερο πνευματικό ρεύμα της εκκλησιαστικής ζωής και αποβλέπει στην άνοδο του ανθρώπου μέχρι το ανώτατο πνευματικό στάδιο, που είναι η θέωση, η αγαπητική δηλαδή ένωση με τον Θεό (και όλα τα δημιουργήματά του). Είναι η αληθινή κοινωνία, ο έρωτας προς όλους, η έξοδος από την ατομικότητα και τη ναρκισσιστική μόνωση, η τέλεια αγάπη.
Σκοπός μας δηλαδή δεν είναι η ηθικοποίηση, το να γίνουμε απλώς καλύτεροι, δικαιότεροι, εγκρατέστεροι, ηθικότεροι. Ο αυτόνομος ηθικισμός (συνήθως φίλαυτος) περιορίζει τον άνθρωπο. Δεν του δίνει πραγματική ικανοποίηση. Αφήνει μέσα του ένα κενό. Η απόκτηση αρετών είναι απλώς ο δρόμος, το προστάδιο. Όχι ο τελικός σκοπός. Ο μεγάλος στόχος που έβαλε ο Θεός στον άνθρωπο, είναι η θέωση. Όχι μια εξωτερική, συναισθηματική προσέγγιση του Θεού, αλλά μια πραγματική, οντολογική ένωση μαζί του, μια αληθινή μετοχή θείας και ανθρώπινης φύσης. Το τολμηρότερο όραμα, η ύψιστη κλήση και πρόκληση του Θεού προς τον άνθρωπο. Δεν θα σφάλουμε αν πούμε, ότι η θέωση είναι ο αντίποδας του ηθικισμού.
Καμμιά φιλοσοφία ή θρησκεία

Μάχη τῆς Βωβούσας

 Γράφει η κ.Μαρούλα Παπαευσταθίου Τσάγκα

 

 

Στις 3 Νοεμβρίου του 1940 έλαβε χώρα η μάχη της Βωβούσας,μία από τις σημαντικότερες μάχες του Ελληνοϊταλικού Πολέμου,καθώς εκεί έχουμε τη πρώτη οπισθοχώρηση των Ιταλών.Ο ηρωικός Λοχαγός Αναστάσιος Παππάς, από τη Θήβα, με 70-100, εξαντλημένους από τριήμερη πορεία από τα χωριά της Κονίτσης, άνδρες, φτάνει, θεία προνοία, στο ακριτικό αυτό χωριό του Ανατολικού Ζαγορίου και προβάλλει ηρωική αντίσταση απέναντι στην άριστα εξοπλισμένη και εκπαιδευμένη  Μεραρχία των 10.000 αλπινιστών με την επωνυμία "Τζούλια". Από το λόφο της Αγίας Παρασκευής, όπου ακούστηκε και γυναικεία φωνή να τους εμψυχώνει ''μη φοβάστε παιδιά μου,εγώ είμαι εδώ",σύμφωνα με τις βιωματικές μαρτυρίες των πληροφορητών μας που αφηγούνται τα γεγονότα,και από το ύψωμα "Φέζο" ,κατάφεραν να πανικοβάλουν τον εχθρό και να τον καθυστερήσουν μία ολόκληρη μέρα. Αυτή η ημέρα, όμως, ήταν η κρίσιμη,το άκρως απαραίτητο χρονικό διάστημα για να φτάσει στο Μέτσοβο, και στη συνέχεια στη Βωβούσα, το Ιππικό του Στανωτά από τη Λάρισα και μαζί με άλλες δυνάμεις στρατού να κατανικήσει την Τζούλια στο Δίστρατο και στην υπόλοιπη περιοχή της Λάκκας Αώου και της Κονίτσης.
Είναι εξίσου σημαντική με τη μάχη του Καλπακίου, καθώς οι αλπινιστές Ιταλοί είχαν πιάσει τα νώτα των Ελλήνων και αν κατόρθωναν να φτάσουν πρώτοι εκείνη την ημέρα στο Μέτσοβο, θα είχε τελειώσει η ηρωική άμυνα των Ελλήνων μαχητών καθώς θα είχε κοπεί ο ανεφοδιασμός μας από τον δρόμο Ιωαννίνων-Τρικάλων-Λαρίσης.
Είναι μια σελίδα της Ιστορίας μας που πρέπει να αναδειχθεί και να γιορτάζεται με την ανάλογη μεγαλοπρέπεια.Ένα μνημείο του Λοχαγού Παππά στη Βωβούσα θα συνιστούσε τον ελάχιστο φόρο τιμής προς αυτόν και τα ηρωικά παλικάρια του.

Ο π.Αθανάσιος Χατζής,ο παπα Θανάσης της Δουραχάνης, ως γνήσιο τέκνο της Παράδοσης, έχει εμπνευστεί από το συγκλονιστικό αυτό  γεγονός που βίωσε ως παιδί και έχει δημιουργήσει ένα δημοτικό τραγούδι για τη συγκεκριμένη μάχη, το οποίο και παραθέτουμε.

Ωρέ, σεις πουλιά πετούμενα
και πεύκα της Βωβούσας,
για πέστε μας τι έγινε
εκείνο το Σαράντα.

Τι να σας πούμε ωρέ παιδιά
και τι να μολογάμε;
Τα θάρρος και η πίστη τους
και η παλικαριά τους,
που ρίχτηκαν μες τη φωτιά
να διώξουν τους τυράννους.
Για να μας δώσουν πρότυπο
για να μας πουν τη γνώμη:

Η λευτεριά δεν έρχεται
με χίλια παρακάλια.
Με πίστη, με θυσίες, ω,
κι αθάνατη ελπίδα.
Αυτά τα τρία σμίγονται
γεννιέται ελευθερία.

 {Από το βιβλίο της υποφαινόμενης,  «Ελληνοϊταλικός Πόλεμος. Κατοχή-Εθνική Αντίσταση (1940-1944(sad) 100 Ιστορικές προφορικές μαρτυρίες», τόμος Α΄ και Β΄,  Πανεπιστήμιο Ιωαννίνων, Ιωάννινα 2019.
 O παπα Θανάσης δείχνει τα χαρακώματα της Αγίας Παρασκευής-φωτογραφία Μαρούλας Παπαευσταθίου. (Υπόκειται σε πνευματικά δικαιώματα).

Εὐαγγελικό ἀνάγνωσμα Κυριακῆς Α΄ Νηστειῶν, Ὀρθοδοξίας

 

ῇ ἐπαύριον ἠθέλησεν ὁ Ἰησοῦς ἐξελθεῖν εἰς τὴν Γαλιλαίαν, καὶ εὑρίσκει Φίλιππον καὶ λέγει αὐτῷ· Ἀκολούθει μοι. ἦν δὲ ὁ Φίλιππος ἀπὸ Βηθσαϊδά, ἐκ τῆς πόλεως Ἀνδρέου καὶ Πέτρου. εὑρίσκει Φίλιππος τὸν Ναθαναὴλ καὶ λέγει αὐτῷ· Ὃν ἔγραψε Μωϋσῆς ἐν τῷ νόμῳ καὶ οἱ προφῆται, εὑρήκαμεν, Ἰησοῦν τὸν υἱὸν τοῦ Ἰωσὴφ τὸν ἀπὸ Ναζαρέτ. καὶ εἶπεν αὐτῷ Ναθαναήλ· Ἐκ Ναζαρὲτ δύναταί τι ἀγαθὸν εἶναι; λέγει αὐτῷ Φίλιππος· Ἔρχου καὶ ἴδε. εἶδεν ὁ Ἰησοῦς τὸν Ναθαναὴλ ἐρχόμενον πρὸς αὐτὸν καὶ λέγει περὶ αὐτοῦ· Ἴδε ἀληθῶς Ἰσραηλίτης ἐν ᾧ δόλος οὐκ ἔστι. λέγει αὐτῷ Ναθαναήλ· Πόθεν με γινώσκεις; ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Πρὸ τοῦ σε Φίλιππον φωνῆσαι, ὄντα ὑπὸ τὴν συκῆν εἶδόν σε. ἀπεκρίθη Ναθαναήλ καὶ λέγει αὐτῷ· Ραββί, σὺ εἶ ὁ υἱὸς τοῦ Θεοῦ, σὺ εἶ ὁ βασιλεὺς τοῦ Ἰσραήλ. ἀπεκρίθη Ἰησοῦς καὶ εἶπεν αὐτῷ· Ὅτι εἶπόν σοι, εἶδόν σε ὑποκάτω τῆς συκῆς, πιστεύεις; μείζω τούτων ὄψῃ. καὶ λέγει αὐτῷ· Ἀμὴν ἀμὴν λέγω ὑμῖν, ἀπ’ ἄρτι ὄψεσθε τὸν οὐρανὸν ἀνεῳγότα, καὶ τοὺς ἀγγέλους τοῦ Θεοῦ ἀναβαίνοντας καὶ καταβαίνοντας ἐπὶ τὸν υἱὸν τοῦ ἀνθρώπου.

Κυριακὴ Α' Νηστειῶν Τῆς Ὀρθοδοξίας

 

Ἁγ. Ἰουστίνου Πόποβιτς ΟΜΙΛΙΑ ΕΙΣ ΤΗΝ ΚΥΡΙΑΚΗΝ ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ (Ἀποσπάσματα)

 

 

Εἰς τό ὄνομα τοῦ Πατρός καί τοῦ Υἱοῦ καί τοῦ Ἁγίου Πνεύματος. Ἀμήν.

Σήμερα, ἀδελφοί καί ἀδελφές, εἶναι ἡ ἁγία Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας, μία ἀπό τίς πενήντα δύο Κυριακές τοῦ ἔτους πού ὀνομάζεται Κυριακή τῆς Ὀρθοδοξίας.

Μεγάλη καί ἁγία Κυριακή. Κυριακή, κατά τήν ὁποία ἑορτάζεται ἡ νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας ἐναντίον κάθε ψεύδους, ἐναντίον κάθε ἀναλήθειας, ἐναντίον κάθε αἱρέσεως, ἐναντίον κάθε ψευδοθεοῦ· νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας ἐναντίον κάθε ψευδοῦς διδασκαλίας, ἐναντίον κάθε ψευδοῦς φιλοσοφίας, ἐπιστήμης, πολιτισμοῦ, εἰκόνος. Ἁγία νίκη τῆς Ὀρθοδοξίας. Καί αὐτό σημαίνει ἁγία νίκη τῆς Παναληθείας.

Ποιός ὅμως εἶναι ἡ Παναλήθεια σέ αὐτόν τόν κόσμο; Ποιός εἶναι ἡ Ἀλήθεια σέ αὐτόν τόν κόσμο; Αὐτός πού εἶπε γιά τόν ἑαυτό Του: Ἐγώ εἰμί ἡ ἀλήθεια! Ὁ Ἰησοῦς Χριστός.

Ὁ Θεός ἐν σαρκί. Νά, αὐτή εἶναι ἡ Ἀλήθεια στόν γήινο

κόσμο μας, αὐτή εἶναι ἡ ἀλήθεια γιά τόν ἄνθρωπο. «Θεός ἐφανερώθη ἐν σαρκί». Ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός ἔλαβε σῶμα, ὥστε μέ τό σῶμα μας νά εἰπῇ σέ ἐμᾶς τούς ἀνθρώπους τί εἶναι ἀλήθεια, πῶς ζῆ κανείς ἐν ἀληθείᾳ, πῶς πεθαίνει γι’ αὐτήν, καί πῶς δι’ αὐτῆς ζῆ αἰωνίως. Ὁ Χριστός συνεκέντρωσε ὅλες τίς ἀλήθειες καί μᾶς ἔδωσε τήν Παναλήθεια τῆς Ὀρθοδοξίας. [σελ. 81-82]

Ὅταν ὁ Θεός κατέβηκε σέ αὐτόν τόν κόσμο, ὁ Κύριος Ἰησοῦς Χριστός, Αὐτός ἔγινε ὁρατός γιά μᾶς τούς ἀνθρώπους. Ὁ Θεός ἔγινε ὁρατός. Καί ἐμεῖς βλέποντάς Τον, στήν πραγματικότητα βλέπουμε τόν Ζῶντα Θεό. Αὐτός εἶναι ἡ ζῶσα Εἰκών τοῦ Θεοῦ στόν κόσμο.

Διαφυλάσσοντας τήν ζῶσα Εἰκόνα τοῦ Θεοῦ σέ αὐτόν τόν κόσμο, ἡ Ὀρθόδοξος Ἐκκλησία διεφύλαξε

Κυριακὴ Α΄ Νηστειῶν Τῆς Ὀρθοδοξίας

 

Τί εἶναι ἕνα Ἀνάθεμα;

  Ὑπό τοῦ Ἐπισκόπου Θεοφάνους τοῦ Ἐγκλείστου

Σπανίως τό Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας, τό ὁποῖο τώρα ἐπιτελεῖται, λαμβάνει χώρα ἄνευ ἐπικρίσεων καί ἐπιτιμήσεων ἐκ μέρους κάποιου. Καί ἀνεξαρτήτως ἀπό τό πόσες ὁμιλίες γίνονται ἐξηγώντας ὅτι στό σημεῖο αὐτό ἡ Ἐκκλησία ἐνεργεῖ σοφῶς γιά τή σωτηρία τῶν παιδιῶν της, παρά ταῦτα οἱ δυσαρεστημένοι ἁπλῶς συνεχίζουν νά ἐπαναλαμβάνουν τό στίχο τους. Εἴτε δέν ἀκοῦν τίς ὁμιλίες, εἴτε αὐτές οἱ ὁμιλίες δέν «χτυποῦν κέντρο» ὅσον ἀφορᾷ στίς παρεξηγήσεις τοῦ τελευταίου, ἤ ἴσως ἔχουν διαμορφώσει τή δική τους ἀντίληψη περί τοῦ Συνοδικοῦ αὐτοῦ καί δέν θέλουν νά τήν ἐγκαταλείψουν, ἀνεξαρτήτως ἀπό τό τί τούς λέγεις.Τά ἀναθέματά μας σέ κάποιους ἀνθρώπους φαίνονται ἀπάνθρωπα, σέ ἄλλους περιοριστικά. Τέτοιες κατηγορίες μπορεῖ νά ἰσχύουν σέ ἄλλες περιστάσεις, ἀλλά μέ κανένα τρόπο δέν μποροῦν νά ἐφαρμοσθοῦν στό δικό μας Συνοδικόν τῆς Ὀρθοδοξίας. Θά διευκρινήσω γιά χάρη σας ἐν συντομίᾳ γιατί ἡ Ἐκκλησία ἐνεργεῖ ἔτσι, καί νομίζω ὅτι καί ἐσεῖς οἱ ἴδιοι θά συμφωνήσετε μαζί μου ὅτι ἡ Ἐκκλησία πράττοντας ἔτσι, ἐνεργεῖ μέ σοφό τρόπο.

Ἡ Ἐκκλησία ὡς κοινότητα ὁμοφρόνων πιστῶν

Τί εἶναι ἡ ἁγία Ἐκκλησία; Εἶναι μία κοινότητα πιστευόντων, ἑνωμένων μεταξύ τους μέ μία ἑνότητα ὁμολογίας θεϊκῶς ἀποκαλυμμένων ἀληθειῶν, μέ μία ἑνότητα ἐξαγιασμοῦ μέσῳ θεϊκῶς καθιερωμένων Μυστηρίων, καί μέ μία ἑνότητα διοικήσεως καί καθοδηγήσεως ἀπό ποιμένες δοσμένους ἀπό τόν Θεό. Ἡ ἑνότητα τῆς ὁμολογίας, τοῦ ἐξαγιασμοῦ καί τῆς διοικήσεως συνιστᾷ τόν κανονισμό αὐτῆς τῆς κοινότητας, πού εἶναι ὑποχρεωτικός γιά ὁποιονδήποτε ἐντάσσεται σέ Αὐτήν. Ἡ ἰδιότητα τοῦ μέλους σέ αὐτή τήν κοινότητα ἐξαρτᾶται