Σήμερον κρεμᾶται ἐπὶ ξύλου ὁ ἐν ὕδασι τὴν γῆν κρεμάσας. Στέφανον ἐξ ἀκανθῶν περιτίθεται ὁ τῶν ἀγγέλων Βασιλεύς. Ψευδῆ πορφύραν περιβάλλεται ὁ περιβάλλων τὸν οὐρανὸν ἐν Νεφέλαις. Ῥάπισμα κατεδέξατο ὁ ἐν Ἰορδάνῃ ἐλευθερώσας τὸν Ἀδάμ. Ἥλοις προσηλώθη ὁ Νυμφίος τῆς Ἐκκλησίας. Λόγχῃ ἐκεντήθη ὁ Υἱὸς τῆς Παρθένου. Προσκυνοῦμεν σου τὰ πάθη, Χριστέ. Δεῖξον ἡμῖν καὶ τὴν ἔνδοξόν σου ἀνάστασιν.

 

 

Ἐρχόμενος ὁ Κύριος

 

 

Ὅτε οἱ ἔνδοξοι Μαθηταί, ἐν τῷ νιπτῆρι τοῦ Δείπνου ἐφωτίζοντο...

 

...τότε Ἰούδας ὁ δυσσεβής, φιλαργυρίαν νοσήσας ἐσκοτίζετο, καὶ ἀνόμοις κριταῖς, σὲ τὸν δίκαιον Κριτὴν παραδίδωσι. Βλέπε χρημάτων ἐραστά, τὸν διὰ ταῦτα ἀγχόνῃ χρησάμενον, φεῦγε ἀκόρεστον ψυχὴν τὴν Διδασκάλῳ τοιαῦτα τολμήσασαν. Ὁ περὶ πάντας ἀγαθός, Κύριε δόξα σοι.

Τοῦ δείπνου σου τοῦ μυστικοῦ ...

 

 

 

O άνθρωπος δεν θεραπεύεται όταν απλώς περιγράφει το τραύμα του αλλά όταν το εναποθέσει στους πόδας Του Θεού που έγινε άνθρωπος!

 


Υπάρχουν στην ανθρώπινη ψυχή περιοχές που δεν θέλουμε ν' αγγίζει κανείς. Που παραμένουν ερμητικά κλειστές ακόμη και για μας τους ίδιους. Είναι οι μνήμες που δεν τολμάμε ν' ανασύρουμε, οι ενοχές που δεν εξομολογούνται παρά μόνον όταν η εσωτερική πίεση φθάσει σε οριακό σημείο, οι ρωγμές της συνειδήσεως που καλύπτονται μ' ένα πέπλο σιωπής, οι τραυματικές αποτυπώσεις του βίου, οι λανθασμένες εκλογές, οι νοθείες της επιθυμίας, οι ήττες που δεν επιθυμούμε να καταγράφονται.
Εκεί, στο βαθύτερο στρώμα της αυτοσυνειδησίας, ο άνθρωπος δεν φοβάται τόσο την κρίση των άλλων όσο τη στιγμή κατά την οποία θα υποχρεωθεί να δει τον ίδιο του τον εαυτό χωρίς τα συνήθη προστατευτικά περιβλήματα.


Το δοξαστικό των ιδιόμελων αποστίχων του Όρθρου της Μεγάλης Τετάρτης, που ψάλλεται το εσπέρας της Μεγάλης Τρίτης κατά την Ακολουθία του Νυμφίου, το λεγόμενο «τροπάριο της Κασσιανής» κάνει αυτό ακριβώς το πράγμα: Εισέρχεται σ' αυτή την «απαγορευμένη» περιοχή. Δεν αγγίζει την επιφάνεια του θρησκευτικού μας συναισθήματος, ούτε αρκείται σε μια ηθική περιγραφή της πτώσεώς μας. Κατέρχεται στο υπέδαφος της αλήθειας μας κι εκεί ανιχνεύει το δράμα της μετανοίας ως γεγονός υπαρξιακό, θεολογικό και εκκλησιολογικό.
Αυτό βέβαια, δεν το κάνει μόνον το συγκεκριμένο τροπάριο, το σύνολο της υμνογραφίας της Εκκλησίας λειτουργεί ακριβώς έτσι. Δεν περιγράφει απλώς ένα γεγονός του παρελθόντος, μεταπλάθει το γεγονός σε παρόν, παρόν λειτουργικό, σε εμπειρία κοινή, σε κοινή δήλωση του σώματος της Εκκλησίας. Τα πρόσωπα τα οποία μας προβάλλονται μέσα απ' την υμνολογία και τα αναγνώσματα και δεν ήταν λίγα όλη αυτή την ευλογημένη περίοδο του Τριώδιου, παύουν να είναι απομακρυσμένα πρόσωπα της Αγίας Γραφής και γίνονται μέσα στη λατρεία, μέσα στην ακολουθία, ένας ανθρωπολογικός καθρέφτης.

Τι διαφορετικό έχει όμως αυτό το τροπάριο; Αρχικά, μέσα σε λίγους στίχους, συμπλέκει βιβλικές αναφορές, ανθρωπολογικές διαστάσεις και σωτηριολογικά νοήματα με τρόπο αξιοθαύμαστο. Η γυναίκα

Μεγάλη Τρίτη

 

ΥΜΝΟΛΟΓΙΚΑ ΜΗΝΥΜΑΤΑ

Ὁ ὄρθρος τῆς Μεγάλης Τρίτης ψάλλεται τό ἑσπέρας τῆς Μεγάλης Δευτέρας. Ἡ Ὑμνογραφία τῆς ἡμέρας εἶναι ἀφιερωμένη σέ δύο βασικά θέματα, στήν παραβολή τῶν δέκα παρθένων καί στήν καλλιέργεια τῶν ταλάντων, πού χαρίζει στόν καθένα μας ὁ Θεός. Προβαίνοντος τοῦ Πάθους, ἡ Ἐκκλησία μᾶς καλεῖ νά στρέψουμε τήν προσοχή μας στά ἔσχατα, εἴτε αὐτά γιά τόν καθένα μας ἔρχονται τήν ὥρα τοῦ θανάτου, εἴτε ἀναφέρονται στήν τελείωση τοῦ κόσμου κατά τή Δευτέρα Παρουσία. Οἱ ὕμνοι πού ψάλλονται εἶναι πολύ διδακτικοί καί συγκινητικοί.

Τροπάριον

«Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα· ἀνάξιος δέ πάλιν, ὅν εὑρήσει ῥαθυμοῦντα. Βλέπε, οὖν ψυχή μου, μή τῷ ὕπνῳ κατενεχθῇς, ἵνα μή τῷ θανάτῳ παραδοθῇς, καί τῆς Βασιλείας ἔξω κλεισθῇς· ἀλλά ἀνάνηψον κράζουσα· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶ ὁ Θεός ἡμῶν, πρεσβείαις τοῦ Προδρόμου, σῷσον ἡμᾶς».

Νά, ὁ Νυμφίος ἔρχεται στό μέσο τῆς νύχτας, κι εὐτυχισμένος θά εἶναι ὁ δοῦλος πού θά τόν βρεῖ (ὁ Νυμφίος) ξάγρυπνο νά τόν περιμένει· ἀνάξιος ὅμως πάλι θά εἶναι ἐκεῖνος, πού θά τόν βρεῖ ράθυμο καί ἀπροετοίμαστο. Βλέπε, λοιπόν, ψυχή μου νά μή βυθιστεῖς στόν πνευματικό ὕπνο, γιά νά μή παραδοθεῖς στό θάνατο (τῆς ἁμαρτίας) καί νά μείνεις ἔξω τῆς βασιλείας τοῦ Θεοῦ. Ἀλλά ἀνάνηψε κράζοντας· Ἅγιος, ἅγιος, ἅγιος εἶσαι ἐσύ ὁ Θεός μας · μέ τίς πρεσβεῖες τοῦ προδρόμου σῶσε μας.

Κάθισμα.

«Τόν Νυμφίον, ἀδελφοί, ἀγαπήσωμεν, τάς λαμπάδας ἑαυτῶν εὐτρεπίσωμεν, ἐν ἀρεταῖς ἐκλάμποντες καί πίστει ὀρθῇ· ἵνα ὡς αἱ φρόνιμοι τοῦ Κυρίου παρθένοι, ἕτοιμοι εἰσέλθωμεν σύν αὐτῷ εἰς τούς γάμους· ὁ γάρ Νυμφίος δῶρον ὡς Θεός πᾶσι παρέχει τόν ἄφθαρτον στέφανον».

Ἀδελφοί, ἄς ἀγαπήσουμε τό Νυμφίο Χριστό καί ἄς ἑτοιμάσουμε τίς λαμπάδες τῶν ψυχῶν μας, λάμποντες ἀπό τό φῶς τῶν ἀρετῶν καί τῆς ὀρθῆς πίστης, γιά νά εἴμαστε ἕτοιμοι, ὅπως οἱ συνετές καί φρόνιμες παρθένες, νά εἰσέλθουμε μαζί του στούς πνευματικούς γάμους. Διότι ὁ Νυμφίος, ὡς Θεός, παρέχει σ᾽ ὅλους ὡς δῶρο, τό ἀμαράντινο στεφάνι (τῆς βασιλείας του).

Ἀπό τήν Μ.Δευτέρα μέχρι καί τήν Μ.Τετάρτη

                                                   

    Πρωτ. Αλεξάνδρου Σμέμαν

Αὐτὲς οἱ τρεῖς ἡμέρες, τὶς ὁποῖες ἡ Ἐκκλησία ὀνομάζει Μεγάλες καὶ Ἅγιες, ἔχουν, μέσα στὸ λειτουργικὸ κύκλο τῆς Μεγάλης Ἑβδομάδας, ἕναν καθοριστικὸ σκοπό. Τοποθετοῦν ὅλες τὶς ἱερὲς ἀκολουθίες στὴν προοπτική του Τέλους· μᾶς ὑπενθυμίζουν τὸ ἐσχατολογικὸ νόημα τοῦ Πάσχα. Συχνὰ ἡ Μεγάλη Ἑβδομάδα χαρακτηρίζεται σὰν περίοδος γεμάτη μὲ «ὡραιότατες παραδόσεις» καὶ «ἔθιμα», σὰν ξεχωριστὸ τμῆμα τοῦ ἑορτολογίου μας. Τὰ ζοῦμε ὅλα αὐτὰ ἀπὸ τὴν παιδική μας ἡλικία σὰν ἕνα ἐλπιδοφόρο γεγονὸς ποὺ γιορτάζουμε κάθε χρόνο, θαυμάζουμε τὴν ὀμορφιὰ τῶν ἀκολουθιῶν, τὶς ἐπιβλητικὲς πομπὲς καὶ προσβλέπουμε μὲ κάποια ἀνυπομονησία στὸ Πασχαλινὸ τραπέζι… Καὶ ὑστέρα, ὅταν ὅλα αὐτὰ τελειώσουν, ξαναρχίζουμε τὴν κανονική μας ζωή.

Ἀλλὰ ἄραγε καταλαβαίνουμε πὼς ὅταν ὁ κόσμος ἀρνήθηκε τὸν Σωτήρα του, ὅταν ὁ Ἰησοῦς «ἤρξατο ἀδημονεῖν» καὶ ἔλεγε: «περίλυπος ἐστὶν ἡ ψυχή μου ἕως θανάτου», καὶ ὅταν πέθανε στὸ Σταυρό, τότε ἡ «κανονικὴ ζωὴ» σταμάτησε; Δὲν εἶναι πιὰ δυνατὸν νὰ ὑπάρξει «κανονικὴ ζωὴ» γιατί ἀκριβῶς αὐτοὶ ποὺ φώναζαν «Σταὺρωσον Αὐτόν!», αὐτοὶ ποὺ Τὸν ἔφτυναν καὶ Τὸν κάρφωναν στὸ Σταυρὸ ἦταν… «κανονικοὶ ἄνθρωποι». Τὸν μισοῦσαν καὶ Τὸν σκότωσαν ἀκριβῶς γιατί

Ἰδού ὁ Νυμφίος ἔρχεται ἐν τῷ μέσῳ τῆς νυκτός καί μακάριος ὁ δοῦλος, ὅν εὑρήσει γρηγοροῦντα·ἀνάξιος δέ πάλιν, ὅν εὑρήσει ῥαθυμοῦντα.

 

Ἱερά Μονή Παναγίας Δουραχάνης